متن الهمزة المفردة تأتي على وجهين : الأوّل : أن تكون حرفا ينادى به القريب ، كقول هند بنت اثاثة : « أفاطم فاصبري فلقد أصابت * رزيئتك التّهائم و النّجودا » « 1 » شرح كلمهء همزهء مفرده در استعمال بر دو وجه حقيقى مىآيد و به عبارت ديگر براى دو معناى حقيقى وضع شده است . 1 - حرفى كه ندا گرديده مىشود به واسطهء آن مناداى قريب ، مانند همزه‌اى كه در شعر هند بنت اثاتة بن عباد بن عبد المطلب يكى از عموزادگان پيامبر در تسلّى دادن به حضرت فاطمه عليها السّلام در مصيبت وفات حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله استعمال گرديده و ابتداى آن اين‌گونه است : أشاب ذو ابتى و أذلّ ركنى * بكاؤك - فاطم - الميت الفقيدا تركيب شعر : كلمهء « فاطم » در شعر مناداى مرخّم به حذف تاء آخر است و محلا منصوب مىباشد و لفظا اگر به فتح ميم باشد بنا بر لغت ( من ينتظر ) و اگر به ضمّ باشد بنا بر لغت ( من لم ينتظر ) است و فاء براى تفريع از مطالب قبل است و « اصبرى » فعل امر مؤنث مخاطب مفرد و لام در « لقد » لام جواب براى قسم مقدّر است . « قد » حرف تحقيق و « أصابت » فعل مؤنّث مفرد ماضى غايب مىباشد . و « رزيئة » فاعل « أصابت » و معناى « رزيئة » مصيبت مىباشد و كاف ضمير مؤنث مخاطب و مضاف اليه بوده و در محل جر است و « التهائم » جمع التهامة نام منطقهء اطراف جنوبى مكّه مفعول « أصابت » و « النجود » جمع النجد نام منطقهء اطراف شمالى مكّه و عطف بر « التهائم » مىباشد . معناى شعر : « اى فاطمه ، پس صبر كن ، قسم به خدا محققا واقع شده است مصيبت تو بر تمام منطقه تهامه و نجد » . فايده : كلمات در علم نحو داراى طبقه‌بندى خاصّى هستند : داراى جنس ،

--> ( 1 ) - الطبقات الكبرى : 2 / 331 ، أعيان الشيعة : 1 / 296 .